PAD Seminerleri

Bu yılki eğitim programında yönümüzü, Lacan'ın 1968 öğrenci hareketlerinin ardından verdiği XVII. Seminer'e çeviriyoruz. Lacan'ın öğretisinde yeni kavramların ve formülasyonların ortaya atıldığı bir dönemece işaret eden bu seminerde Lacan, bir yandan insanlar arasındaki toplumsal bağın yapısal olarak nasıl örgütlendiğiyle, diğer yandan psikanalizin bu bağ biçimleri arasında nasıl farklı bir yer işgal edebileceğiyle ilgilenir.

İlk oturumlarda, Lacan'ın önce karşıt olarak konumlandırdığı, zamanla giderek daha sıkı bir ilişki içinde düşünmeye başladığı iki temel kavramı ele alacağız: gösteren ve jouissance. Özne gösterenle ilişki içerisinde nasıl ortaya çıkar? Ana-gösteren, tekil iz, yabancılaşma ve ayrılma ne anlama gelir? Jouissance kavramı neden yıllar içinde daha merkezi hale gelmiştir? Çağımızın kliniğinde jouissance'ın görünümleri nelerdir?

Ardından Lacan'ın formüle ettiği dört söyleme geçeceğiz: efendi söylemi, üniversite söylemi, analitik söylem ve histerik söylem. Bunlar sırasıyla yönetmenin, eğitmenin, analiz etmenin ve arzulatmanın imkânsızlığı etrafında dönen toplumsal bağlardır. Histeri böylece yalnızca klinik bir yapı olarak değil, öznenin eksiğini Öteki'ne yönelterek toplumsal bağ kurmasının biçimi olarak da karşımıza çıkar.

Söylemler arasındaki farklılıklar otoritenin, yasanın ve kastrasyonun toplumsal bağ içerisinde nasıl işlediği sorusunu gündeme getirir. Bu nedenle Oidipus kompleksine — Freud'un mitinden Lacan'ın V. Seminer'deki üç zamanlı okumasına, oradan XVII. Seminer'de yeniden ele alınışına uzanan hatta — ve Lacan'ın birkaç yıl sonra formüle edeceği kapitalist söyleme yöneleceğiz: İçinde yaşadığımız imkânsızlıkları mümkün hale getirebileceğini vaat eden kapitalist söylem eksiğe ve kastrasyona nasıl muamele eder?

Efendinin buyruğundan ve bilginin otoritesinden farklı bir toplumsal bağın mümkün olup olmadığını analitik söylemin açtığı yerden birlikte düşünmek için sizleri Psikanalizin Öteki Yüzü'nü çalışmaya davet ediyoruz.